# *"तुम्ही उभारता ते
सबस्टेशन, टॉवर्स, केबल्स – ही केवळ रचना नाहीत, ती आशेची संरचना आहे. दररोज कुणाचं घर उजळतंय, कुणाचं आयुष्य बदलतंय – कारण तुमच्या हातून स्थैर्य उभं
राहतंय."*
*कथा
शीर्षक: "स्थैर्याची पायाभरणी’"*
IIM नागपूरच्या सभागृहात त्या सकाळी काहीतरी वेगळं घडत होतं. महाराष्ट्र राज्य विद्युत पारेषण कंपनीचे (महापारेषण) नव्याने रुजू झालेले तरुण, ताजेतवाने सहाय्यक अभियंते त्यांच्या प्रशिक्षणाच्या दुसऱ्या पर्वात पदार्पण करत होते. या पर्वात मंचावर येणार होते एक व्यक्तिमत्त्व जे केवळ तांत्रिक प्राविण्यासाठीच नव्हे तर मानवी भावविश्व समजून घेणाऱ्या शिकवणीसाठीही ओळखले जातं – प्रशिक्षक अभियंता संतोष सर.
त्यांच्या तोंडून एक गोष्ट सुरु झाली – साधी, पण सखोल. हळूहळू, त्या गोष्टीतून उलगडत गेलं स्थैर्य, सुरक्षा, शिस्त आणि श्रद्धेचं अधोरेखित शिक्षण.
*भाग १: वीज
केंद्राची गोष्ट – जेव्हा मातीला स्थैर्य मिळालं*
"एका लहानशा गावात, अंधारात गढलेली शेतकरी कुटुंबं – आणि त्यांचं स्वप्न होतं प्रकाशाचं. तेव्हा आम्ही तिथं उभं केलं एक सबस्टेशन," सरांनी शांत स्वरात सुरुवात केली.
*"पण सबस्टेशन उभारणं
म्हणजे केवळ सिमेंट आणि लोखंड नाही – ती आहे त्या मातीशी केलेली नाळ घट्ट
करणं."*
त्यांनी ‘Substation Civil Design’ या विषयाला अशा हळुवार पद्धतीने उलगडायला सुरुवात केली की सभागृहात प्रत्येक जण त्यांच्या शब्दांमध्ये गुंतून गेला.
*"स्थळाची निवड, पाण्याचा निचरा, पुराचा धोका, आजूबाजूचं नेटवर्क* – *ही सगळी माहिती केवळ नकाशावर बघून होत नाही. ती जमिनीला स्पर्श करून, गावकऱ्यांशी बोलून, मातीला विचारून मिळते.* "
त्यांनी
एक अनुभव शेअर केला –
*"मी एकदा धरणाजवळील जागा निवडली होती, पण भू-स्खलनाचा धोका लक्षात आल्यानंतर ती कल्पना सोडून ८ किमी दूर दुसरं स्थळ निवडलं. आणि आज त्या ठिकाणी, वर्षभर प्रकाश असतो."*
*“Transformer foundation म्हणजे मातीला दिलेलं स्थैर्य असतं”,* हे वाक्य ऐकताच सभागृहात विचारांची एक लाट उसळली.
*भाग २: बांधकामाचे
धडे – सुरक्षा म्हणजे संवेदनशीलतेची पायवाट*
*"बांधकाम म्हणजे विटा रचणं नाही, ती आहे जबाबदारीची उभारणी* ," सरांनी पुढे स्पष्ट केलं.
"एकदा एक technician PPE शिवाय काम करत होता. मी थांबवलं. Supervisor म्हणाला, ‘हे तर रोजचंच आहे सर’. मी दोघांनाही त्या दिवशी कामावरून परत पाठवलं."
त्यांनी
स्पष्ट केलं –
*"सुरक्षा ही नियमांची जबाबदारी नाही – ती माणुसकीची लाज असते."*
त्यांनी M25 की M30 सिमेंट, curing कसं आणि किती वेळ – याच्या पलीकडे जाऊन सांगितलं की *साहित्याची निवड ही केवळ गुणोत्तरं नसतात, ती भविष्यातील शाश्वततेची शपथ असते.*
*“Inspection ही तांत्रिक जबाबदारी नसून, ती नजरेची प्रामाणिकता असते”* , असं सांगताना त्यांच्या आवाजात त्या अनुभवांची ठसठशीत छाया होती.
भाग
३: *ट्रांसमिशन लाइन – डोंगरदर्‍यांचं आकाशाशी नातं*
*"ट्रांसमिशन टॉवर म्हणजे जमीन आणि आभाळ यांच्यातील संवाद,* " सरांनी सांगितलं.
ते
म्हणाले –
"डिंडविहिर नावाचं गाव – ४५ अंश उतार – त्या ढलानात आम्ही RCC anchor टाकून टॉवर उभा केला. २५ वर्षं झाली, तो *टॉवर अजूनही ताठ उभा आहे – कारण पाया डौलदार होता.* "
त्यांनी
सर्व्हेच्या अडचणी, दुर्गम ठिकाणी
साहित्य पोचवण्याची धडपड, माणसांच्या कष्टाची
गोष्ट सांगितली.
*"Stringing म्हणजे आभाळात लिहिलेली रेषा – ती चुकली, तर पुनःलेखन महागडं ठरतं* ", असं ते म्हणाले.
*भाग ४: भूमिगत
स्वप्न – जे दिसत नाही, ते अधिक
जबाबदारीचं*
*"खांबांचं काम सर्वांना दिसतं, पण भूमिगत केबल्सचं नियोजन ही अदृश्य किमया असते."*
नगर
परिषदेच्या प्रकल्पाचा अनुभव सांगताना त्यांनी रस्ता खोदताना समन्वयाच्या गरजा
उलगडून दाखवल्या –
*"PWD, Water Works, BSNL – प्रत्येकाची परवानगी म्हणजे प्रत्येकाच्या विश्वाची एक वाट."*
Joint bay, trenching, manhole design या सगळ्या गोष्टी त्यांच्यासाठी केवळ प्रक्रिया नव्हत्या – *त्या सर्जनाच्या नाजूक हातातल्या शस्त्रक्रियेसारख्या होत्या.*
*"Manhole design म्हणजे शहराच्या सुरक्षेचा अविचल दारपाल."*
*समारोप – ‘धक्का
तंत्र’: अनुभवांची शिस्त आणि भावनांची झळाळी*
कथा शेवटी आली, पण सरांच्या बोलण्यात शेवट नव्हता.
*"तुम्ही उभारता ते सबस्टेशन, टॉवर्स, केबल्स – ही केवळ रचना नाहीत, ती आशेची संरचना आहे. दररोज कुणाचं घर उजळतंय, कुणाचं आयुष्य बदलतंय – कारण तुमच्या हातून स्थैर्य उभं राहतंय."*
*"तुमचं एक मापन चुकलं, एक नोंद विसरली – तर एखादं गाव अंधारात जातं. म्हणून प्रत्येक मिक्स, प्रत्येक वेल्ड, प्रत्येक रिपोर्ट – श्रद्धेने करा. कारण ही फक्त नोकरी नाही – ती एक जबाबदारी आहे."*
संतोष
सरांची कथा संपली, पण सभागृहात शांतता
पसरली – *विचारांची, आदराची आणि
प्रेरणेची.*
*ही कथा नव्हती, ही एक जीवंत शिकवण होती – प्रेरणेला धक्का देणारी, तांत्रिकतेला भावनेचं अधिष्ठान देणारी.*
कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा