💡 "तुम्ही conductor बदला, पोल उभे करा – पण लक्षात ठेवा,*
*HTLS ही जबाबदारी आहे – आणि Monopole ही दिशा आहे.*
*जेव्हा संवेदना आणि तंत्रज्ञान एकत्र येतात, तेव्हाच खरी विकासरेषा आखली जाते."*
*कथा शीर्षक: "तारांचे स्वप्न – अनिल सरांचा मंत्र"*
(HTLS तंत्रज्ञान व Monopole OHTL ची प्रेरणादायी कहाणी)
✍️ *लेखन*- सुनिलदत्त कुलकर्णी, कार्यकारी अभियंता, महापारेषण जेजुरी.
🌄 *प्रस्तावना* – सकाळची वेळ ,
IIM नागपूर
नव्या उमेदीनं भरलेली एक सकाळ होती. IIM नागपूरच्या प्रशस्त सभागृहात महापारेषण कंपनीचे नवोदित सहाय्यक अभियंते आपले प्रशिक्षक भेटण्यासाठी आतुरतेनं वाट पाहत होते. आज त्यांना मार्गदर्शन करणार होते – *प्रख्यात अभियंता, अनिल सर.*
विषय होता – *“High Capacity Conductors आणि Monopole ”.*
*पण अनिल सरांचं मार्गदर्शन नेहमीसारखं आकड्यांपुरतं मर्यादित नसायचं – त्यात असायचा अनुभवाचा गहिरा स्पर्श, आणि माणुसकीच्या धाग्यांनी विणलेली तांत्रिक गोष्ट.*
📍 *प्रकरण 1: “रेणुकानगर – तारांमधून वहातं विकासाचं स्वप्न”*
ही गोष्ट आहे रेणुकानगर या एका दूरच्या गावाची. या गावात एकेकाळी 220 kV ची ओलसर वयोवृद्ध लाईन होती. मागणी वाढत गेली, तसं विद्युत भारही वाढला – आणि त्यासोबत conductor चं sag आणि तापमान सुद्धा.
*तारांच्या मर्यादा संपल्या होत्या, पण गावाच्या आशा नव्हत्या.*
*इथेच निर्माण झाली गरज HTLS (High Temperature Low Sag)* वाहकांची. *पण हे फक्त तांत्रिक upgrade नव्हतं – ही होती एक जिवंत क्रांती,* जी अनिल सरांच्या नेतृत्वाखाली घडली.
🛠️ *प्रकल्प वैशिष्ट्ये:*
जुन्या ACSR conductor च्या जागी वापरण्यात आला HTLS conductor
Thermo-vision तपासणी व Spacer dampers च्या साहाय्याने विश्वासार्हता वाढवली
🚨 *घटना* :
काम सुरू असताना tower नं. 47 जवळ एक GI hook निसटला – एक कामगार थोडक्यात वाचला. पण PPE मुळे तो सुरक्षित बचावला, आणि ही घटना हेच शिकवून गेली–
*प्रत्येक उपकरण म्हणजे फक्त साधन नाही, ती एक जबाबदारी आहे.*
⚡ *प्रकरण 2: “HTLS – एक विचार, एक वचन”*
अनिल सर स्मितहास्याने म्हणाले:
*"HTLS म्हणजे फक्त conductor नाही – ती एक दोरी आहे, जी जळत्या ट्रान्सफॉर्मरपासून ते लहान मुलाच्या अभ्यासाच्या दिव्यापर्यंत पोहोचते."*
त्यांच्या दृष्टिकोनात, conductor म्हणजे फक्त धातूंची रचना नव्हे, तर –
शिस्तबद्ध नियोजन,
कार्यक्षम संप्रेषण,
आणि उर्जेच्या माध्यमातून बदल घडवणारी कृती.
*जसं आपल्या दैनंदिन जीवनात इंटरनेटची गती वाढवण्यासाठी आपण fiber वापरतो – तसंच, HTLS हे विद्युतजगतातील उच्च-क्षमतेचं माध्यम आहे, जे भविष्यातील लोड झेलण्यासाठी सज्ज असतं.*
🌆 *प्रकरण 3: “Monopole – अडथळ्यातून नवदिशा”*
रेणुकानगरहून शहराकडे 220 kV डबल सर्किट ओव्हरहेड लाईन न्यावी लागणार होती. परंतु शहरात जागेची वानवा – आणि नागरिकांचा विरोध.
अनिल सरांनी विचार मांडला –
*“Why not Monopole OHTL?”*
🧱 *Monopole लाईनचे मुख्य टप्पे:*
GIS आधारित Topo Survey व Drone Mapping
कठीण खडकाळ भूभागात Micropile Foundations
Prefabricated Steel Monopole – शहरी सौंदर्याला न दुखावता
जागेच्या मर्यादेत पर्यावरणाचा समतोल राखत स्थापत्य
🌳 *संकट आणि संवाद:*
एका ठिकाणी झाडं तोडण्याविरोधात ग्रामस्थांनी आक्षेप घेतला.
अनिल सर स्वतः भेटले आणि म्हणाले –
*“ही लाईन म्हणजे तुमच्या मुलांच्या उजेडाची हमी आहे. जर आपण जागा समायोजित केली, तर झाडही राहील आणि प्रकाशही येईल.”*
*अभियंता केवळ रचनाकार नसतो – तो संवादक आणि द्रष्टा सुद्धा असतो.*
*🧠 प्रकरण 4: “तांत्रिकतेच्या पलीकडचं अभियंत्याचं हृदय”*
सत्राच्या अखेरीस, अनिल सरांचं भाषण नव्हतं – ते एक आवाहन होतं.
ते म्हणाले:
*"तुम्ही conductor बदला, पोल उभे करा – पण लक्षात ठेवा,*
*HTLS ही जबाबदारी आहे – आणि Monopole ही दिशा आहे.*
*जेव्हा संवेदना आणि तंत्रज्ञान एकत्र येतात, तेव्हाच खरी विकासरेषा आखली जाते."*
🌠 *समारोप* : *“तारांना आवाज असतो – आणि तो अभियंता ऐकतो”*
त्या दिवशी IIM नागपूरच्या सभागृहात बसलेला *प्रत्येक नवोदित अभियंता फक्त Engineer नव्हता – तो एक आशावादी विचारकर्ता झाला होता.*
*त्यांना conductor मध्ये केवळ धातू दिसत नव्हता – तर एक विश्वास, एक प्रेरणा, आणि एक उत्तरदायित्व जाणवत होतं.*
✨ *कथासार* – विद्युत लाईन ही कहाणी असते...
“प्रत्येक transmission लाईन ही एक कहाणी आहे –
ती केवळ 66, 220, 400 kV ची नसते –
*ती असते माणसांच्या प्रगतीची, अभियंत्याच्या मूल्यांची आणि समाजाच्या उजेडाची.”*
*ही कथा नव्या अभियंत्यांच्या मनात* *तांत्रिक साक्षरतेबरोबर सामाजिक भान, मानवी संवाद आणि विकासाची दिशा रुजवते.*
*तारांचं स्वप्न साकारतं – जेव्हा अभियंता त्यात आपला आत्मा गुंफतो.* 🌟
*|| विद्युत दूत बनूया – समाजप्रकाशासाठी || 🔌💡*
