🔌 “Design तुमच्या मेंदूतून येतं, पण Earthing तुमच्या हृदयातून यायला हवी.” 💖
# "Earthing म्हणजे संरक्षण, समज, आणि समर्पण.*
#ती Fault current ला जमीन गाठायला मदत करते,
#Equipment, मनुष्यबळ आणि परिसर सुरक्षित ठेवते."
💫 पार्ट 2 कथा शीर्षक: “भूमीतून उगमलेली शक्ती – अमेय सरांची विद्युतयात्रा”
(EHV Substation Earthing & Design वर आधारित एक हृदयस्पर्शी, प्रेरणादायी कथा) ✍️ लेखन- सुनिलदत्त कुलकर्णी, कार्यकारी अभियंता, महापारेषण जेजुरी. 🌄 प्रस्तावना : IIM नागपूरची ऊर्जायुक्त सकाळ
सकाळची हवा, सभागृहात गूंजणारा तरुण अभियंत्यांचा उत्साह, आणि मंचावर येणारी एक विलक्षण अनुभवी व्यक्ती…
IIM नागपूरच्या एका खास प्रशिक्षण सत्रात नवोदित सहाय्यक अभियंते जमले होते.
आजचा विषय होता — EHV Substation मधील Earthing आणि त्याचं Design.
पण हे केवळ पॉवर पॉइंट स्लाईड्स, चार्ट्स आणि फॉर्म्युल्यांचं सत्र नव्हतं.
अमेय सर मंचावर येणार होते — ते ज्यांचं प्रत्येक व्याख्यान म्हणजे तंत्रज्ञान आणि माणुसकी यांचं सुंदर मिलन.
ते आले… आणि त्यांनी कथा सांगायला सुरुवात केली…
एका गावाची, एका स्वप्नाची, आणि त्या स्वप्नासाठी जमिनीत खोलवर रुजलेल्या नात्याची.
🛖 प्रकरण 1: "गावाचं स्वप्न – आणि एका अभियंत्याचा प्रारंभ"
शिवरी – डोंगरांच्या कुशीत विसावलेलं एक छोटंसं गाव.
गावात लाईट होती, पण ती केवळ wires मधून दिसणारी – विद्युतशक्ती नव्हे, फक्त अस्तित्व.
Voltage drop, phase failure, ट्रिपिंग... आणि उन्हाळा आला की blackout.
गावकऱ्यांनी अनेकदा आशेने आकाशाकडे पाहिलं... पण उत्तर आलं जमिनीखालून!
महापारेषणने ठरवलं –
"शिवरीसाठी 220/33 kV उपकेंद्र उभारायचं."
अमेय सर Design Engineer म्हणून पुढे आले .
त्यांनी पहिलं वाक्य काय म्हटलं माहितीय?
"Tower जितका उंच, त्याची Earthing system तशी खोल हवी .
हीच आपली शक्ती – जमिनीतून उगमलेली!"
⚙️ प्रकरण 2: “Earthing म्हणजे काय?” – एक भावनिक अर्थ
अमेय सरांनी सगळ्यांना विचारलं –
"Earthing म्हणजे काय? Electrode, कंडक्टर, mesh एवढंच?"
नाही… ते म्हणाले –
"Earthing म्हणजे संरक्षण, समज, आणि समर्पण.
ती Fault current ला जमीन गाठायला मदत करते,
Equipment, मनुष्यबळ आणि परिसर सुरक्षित ठेवते."
शिवरी प्रकल्पात, त्यांनी खालील बाबींसोबत एक नातं जडलं:
🔸 Soil Resistivity — 3-layer soil analysis
🔸 Mesh & Rod Combination — Equipotential Gradient कमी करण्यासाठी
🔸 Earth Mat Design — IEEE 80 व IS 3043 प्रमाणे
पण काम सुरू असताना खाणकामादरम्यान एक पुरातन प्रार्थनास्थळाचा पाया सापडला.
गावकरी , भावनिक झाले.
काम थांबलं.
अमेय सरांनी सगळ्यांना एकत्र बोलावलं.
ते म्हणाले:
"ही माती आहे आपल्या श्रद्धास्थानाची …
पण हीच माती उद्या तुमचं भविष्य उजळवणार आहे.
आपण मातीला दुखवणार नाही – आपण तिचा आदर राखून पुढं जाऊ."
त्यांनी design बदललं, electrode ची जागा बदलली.
गावकरी डोळ्यांत पाणी घेऊन म्हणाले –
"या माणसाने मातीशी, आणि आमच्या मनाशी नातं जोडलंय."
⚡ प्रकरण 3: “Design पेक्षा अधिक – माणुसकीचा स्पर्श”
Substation design म्हणजे केवळ Technical Compliance नव्हे –
ते आहे एक जिवंत कवच, जे विजेच्या कोपऱ्यातूनही सुरक्षिततेची हमी देतं.
अमेय सरांनी काटेकोरपणे खालील बाबी केल्या:
🔹 Step & Touch Potential – Real-time Simulation
🔹 Independent Earthing – LA, Equipment, आणि Neutral साठी
🔹 Redundancy – Solid Earthing साठी दोन Electrode
एक वादळी रात्र… आकाशात वीज चमकली.
Lightning strike झाला – 15 kA fault current.
पण Substation मध्ये एकाही उपकरणाला काहीही इजा झाली नाही.
कारण – जमिनीखाली रुजलेलं एक विश्वासाचं नेटवर्क!
🌌 प्रकरण 4: “मातीला स्पर्श करणं म्हणजे मनाला जोडणं”
सत्राच्या शेवटी, अमेय सर थांबले.
त्यांनी सभागृहाकडे पाहिलं आणि म्हटलं:
"Substation कितीही भव्य असो, त्याचं खरं बलस्थान त्याच्या Earthing मध्ये असतं.
मातीशी नातं जोडलं नाही, तर Design म्हणजे पोकळ ढाचा."
त्या क्षणी, सभागृहात एक शांततेचा प्रकाश उतरला.
सगळे अभियंते आतून हलले होते.
तांत्रिक ज्ञानाला आता भावनिक अधिष्ठान लाभलं होतं.
💡 कथेसाठी संदेश:
“विद्युतप्रवाह चालतो – तो वाहतो, सुसाट, वेगवान.
पण त्याला दिशा देते Earthing –
जी नसेल, तर तो विनाश निर्माण करतो.
Earthing ही केवळ सिस्टमची गरज नव्हे – ती सिस्टमचा आत्मा आहे .
आणि त्या आत्म्याचा आवाज – एक संवेदनशील अभियंता ऐकतो.”
🌱 समारोप : भूमीशी बांधिलकी – अभियंता म्हणून एक नवा दृष्टिकोन
अमेय सरांचा अनुभव, त्यांची भावना, आणि त्यांनी सांगितलेली "मातीची गोष्ट"
नवोदित अभियंत्यांच्या मनात खोलवर रुतली.
ते आता Substation design करताना केवळ IS code नव्हे, तर
गावाचं भविष्य, माणसांचं आयुष्य आणि
जमिनीशी असलेलं शाश्वत नातं लक्षात घेणार होते .
ही कथा प्रत्येक महापारेषण अभियंत्याच्या अंतर्मनात Earthing ची खरी ओळख जागवते –
एक जबाबदारी, एक नातं, आणि भूमीतून उगमलेली अमर शक्ती!
🔌 “Design तुमच्या मेंदूतून येतं, पण Earthing तुमच्या हृदयातून यायला हवी.” 💖
Link to:
-
Substation Earthing Best Practices:
“For practical earthing setup, read Substation Earthing.” -
Outage Procedure (for safety):
“Refer also to outage steps at 400kV EHV Line Outage Procedure.”
