गुरुवार, २९ मे, २०२५

🏭 * हॉट-स्टिकचा मंत्र आणि वीजवाहिन्यांच्या शिस्तीतील गुरु – श्याम सर* (Hot line Maintenance- Hot stick Method)

 **“हॉट-स्टिक म्हणजे एक साधं साधन नाही. ती एक विचारधारा आहे, एक मनःस्थिती आहे – जिथे आपण उर्जेपासून दूर राहतो, पण जबाबदारीच्या अगदी जवळ जातो,”*


*कथा शीर्षक:* *हॉट-स्टिकचा मंत्र आणि वीजवाहिन्यांच्या शिस्तीतील गुरु – श्याम सर* ✍️ *लेखन*- सुनिलदत्त कुलकर्णी, कार्यकारी अभियंता, महापारेषण जेजुरी. 🌩️ *"विद्युतशिस्त म्हणजे विज्ञान आणि साहसाचा संगम!"*


IIM नागपूरच्या सभागृहात एक वेगळीच ऊर्जा संचारत होती. महापारेषणच्या नव्या दमाच्या सहाय्यक अभियंत्यांसाठी आयोजित प्रेरण पातळी प्रशिक्षण सत्र सुरु होतं. व्यासपीठावर उभे होते – *प्रशिक्षक श्याम सर – अनुभवाचा साठा डोळ्यात आणि आत्मविश्वासाचा ठसा आवाजात.*


*त्यांनी काहीही नाट्यमय सुरुवात न करता थेट विषयाला हात घातला – हॉट-स्टिक!*

*“हॉट-स्टिक म्हणजे एक साधं साधन नाही. ती एक विचारधारा आहे, एक मनःस्थिती आहे – जिथे आपण उर्जेपासून दूर राहतो, पण जबाबदारीच्या अगदी जवळ जातो,” श्याम सर म्हणाले.*


🔧 *हॉट-स्टिक – उर्जेला नम्रपणे हाताळण्याची कला*


प्रॉजेक्टर स्क्रीन वर झळकत होती Hot Stick. त्यांनी हॉट स्टिक च्या कौशल्यपूर्ण हाताळणी चे विविध विडियो दाखवले - विविध प्रकार आणि त्यांची उपयोगिता.

*" Loose हार्डवेअर घट्ट करणं असो, किंवा कुठली परकीय वस्तू काढणं असो – ह्या प्रत्येक कृतीत शिस्त आणि श्रद्धा यांची सांगड असते."*


*🧼 साधनांची तपासणी – अपघात टाळण्याची पहिली पायरी*


*"टूल वापरण्यापूर्वी त्याच्याशी संवाद साधा – ‘तू तयार आहेस का?’"*

त्यांनी शिकवलं Pre-Use Inspection, Surface Cleanliness, आणि Dielectric Strength Validation.

*“असाच संवाद आपण रोज आपल्या गाडीसोबतही ठेवतो, बॅटरी तपासतो, टायर प्रेशर बघतो – कारण आपण प्रवासाला निघतो. इथे मात्र, प्रवास विद्युतप्रवाहाजवळचा असतो!"*


🏭 *प्रगत सबस्टेशन – डिजिटल मंदिराचे वास्तूशास्त्र*


*“आजचं सबस्टेशन म्हणजे फक्त तांत्रिक केंद्र नाही, ते एक डिजिटल मंदिर आहे,” ते म्हणाले.*


*Thermography ने तापमानाची नेमकी मोजणी*


*SCADA प्रणालीद्वारे नियंत्रण कक्षाशी सततचा संवाद*


*“या सगळ्याच्या पलीकडे एक गोष्ट असते – नाडी परीक्षण. प्रत्येक यंत्रणेची धडधड आपल्याला ऐकू आली पाहिजे!”*


🖥️ *थेट प्रात्यक्षिकं – अनुभवाशिवाय शिक्षण अपूर्ण*


प्रोजेक्टरवर प्रत्यक्ष ऑपरेशन्स दाखवले जात होते – Bare-Hand Techniques, Hot-Stick Handling.

*“पोस्चर म्हणजे मनाचा आरसा. उभं कसं राहायचं, टूल किती अंतरावर ठेवायचं, आणि संवाद कसा राखायचा – यावरच निर्णयांची गुणवत्ता अवलंबून असते.”*

*“संपर्क साधताना, मन शांत आणि निर्णय स्पष्ट पाहिजे!”*


🚨 *आपत्ती व्यवस्थापन – क्षणाचं भान, युगाचे परिणाम*


*"आपत्ती कधीही सांगून येत नाही," ते म्हणाले. "पण जर आपण तयार असलो, तर ती आपलं ध्येय गाठण्याचं साधन ठरते!"*


Live Line Isolation Drill

Shock Victim ला वाचवण्याच्या पद्धती

Electrical Burn साठी प्राथमिक उपचार

dummy doll वर फर्स्ट एडचं प्रात्यक्षिक हे सर्व त्यांनी विडियो द्वारे सांगितले . *“ही नाटकं नाहीत – ही जीव वाचवण्याची परंपरा आहे.”**


❓ *प्रश्नोत्तर सत्र – विचारांचे झरे उलगडताना…*


सत्राच्या शेवटी श्याम सरांनी अनुभवाच्या गर्भातून प्रश्न विचारणाऱ्याना उत्तरं दिली –

एक विद्यार्थ्याने विचारलं, *“सर, आपण घाबरत नाही का? इतकी जोखमीची कामं करताना?”*


श्याम सर मंद हसले – *“घाबरतो… पण मी तयारीवर विश्वास ठेवतो. भीतीला शिस्तीत बदललं की ती आपली पहिली सुरक्षा बनते.”*


🌟 *कथासार – ‘हॉट-स्टिकची हाक’*


हॉट-स्टिक म्हणजे फक्त साधन नाही – ती विश्वासाची वस्ती आहे

प्रगत पद्धती म्हणजे वैज्ञानिक शिस्तीचा कडेकोट किल्ला


*श्याम सरांचं प्रशिक्षण म्हणजे जिथे ज्ञान तेज बनतं, आणि अनुभव प्रकाश*


*ही कथा आहे त्या योद्ध्यांची, ज्यांनी विद्युतशिस्तीचं ‘व्रत’ घेतलं आहे. आणि ह्या व्रताच्या मंत्राचा नायक आहे – हॉट-स्टिक!*

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा

चला, जागरूकतेला कृतीची जोड देऊया…

  चला, जागरूकतेला कृतीची जोड देऊया… ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, वाळूज  विद्युत व्यवस्था सुरळीत चालत असताना आपल्या कामाची फारशी चर्चा होत नाही. दि...