*"एका निर्णयानं किती काही घडतं – हे कळण्यासाठी अभ्यासच नाही, तर अनुभवाचं भांडार हवं."* # *"आपला प्रत्येक अंदाज,अंदाज पत्रक , प्रत्येक एलएफआर (LFR म्हणजे Layout for Review. वीज प्रकल्पांत, उपकेंद्र, वीजवाहिनी (Transmission Line) किंवा तत्सम कामांसाठी प्राथमिक आराखडा तयार केला जातो, ज्याला LFR म्हणतात) .., प्रत्येक लांबी, प्रत्येक स्कीम – कुणाच्यातरी जगण्याशी जोडलेली असते."* *कथा शीर्षक: "अंदाज पत्रकांच्या रेषांवर उभा महाराष्ट्र उजळतो…"* ✍️ *लेखन* - सुनिलदत्त कुलकर्णी, कार्यकारी अभियंता, महापारेषण जेजुरी
*स्थळ* : आयआयएम
नागपूर, सभागृह
*वेळ* : दुपारी ३
वाजता
*प्रसंग* : महापारेषणच्या नवोदित सहाय्यक अभियंत्यांसाठी प्रेरणादायी सत्र
सभागृहात शांतता आहे. प्रत्येक चेहऱ्यावर उत्सुकतेचा साज. त्या साऱ्या तरुण अभियंत्यांच्या नजरा एकाच दिशेने – मंचावर उभ्या मंदार सरांकडे. सरांनी सत्राची सुरुवात केली.
“माझ्या तरुण मित्रांनो,” ते म्हणाले, “आज मी तुम्हाला एक गोष्ट सांगणार आहे – *ही आहे अंदाज पत्रकाची गोष्ट. पण यात केवळ कागदावरील आकडे नाहीत, यात स्वप्नं आहेत, दृष्टी आहे, आणि महाराष्ट्राच्या भविष्याचा उजळणारा उजेड आहे…* ”
*भाग १: अंदाज पत्रक
म्हणजे आकड्यांचा खेळ नव्हे – तो आहे विचारांचा आराखडा*
एका दुर्गम भागातलं छोटंसं आदिवासी गाव – जिथं अजूनही रात्रीच्या काळोखाला मशालींची साथ लाभायची . अशा गावासाठी एका नव्या अभियंत्याला आदेश मिळाला – “इथे 132 kV ओव्हरहेड लाईन उभी कर.”
*त्या नवोदित अभियंत्यानं केवळ route survey, tower spotting, conductor size, insulator design इतकंच पाहिलं नाही… त्यानं गावाच्या उजेडाचं स्वप्न पाहिलं.*
मंदार
सर सांगतात:
*“त्या अंदाजात केवळ खर्च नव्हता – त्यात त्या गावाच्या भवितव्याची दिशा होती. त्याच्या प्रत्येक मोजमापात एक आशा होती – की उद्याचं ते गाव मशाली नव्हे, वीज दिव्यांमध्ये न्हालेलं असेल.”*
*भाग २:
उपकेंद्राचं अंदाज पत्रक – केवळ RCC चं गणित नव्हे,
तर
विश्वासाचं बांधकाम*
"132/33 KV किंवा 220/132/33 KV सबस्टेशन म्हणजे केवळ ट्रान्सफॉर्मर, कंट्रोल रूम, किंवा स्विचगियर नाही – ते आहेत महाराष्ट्राच्या अखंड प्रवाहाच्या धारांना दिशा देणारी केंद्रं."
सर
आठवतात:
"एकदा मी 220/132/33 KV सबस्टेशनचं अंदाज पत्रक करत होतो. GIS की AIS – हा गोंधळ होता. पण मग आम्ही विचार केला – लोड प्रोजेक्शन, जमीन उपलब्धता, शहराजवळचं स्थान, आणि खर्च. शेवटी AIS हा निर्णय योग्य ठरला – कारण त्यामुळं उपकेंद्र कार्यक्षम आणि अर्थसंकल्पात आलं."
*"एका निर्णयानं किती काही घडतं – हे कळण्यासाठी अभ्यासच नाही, तर अनुभवाचं भांडार हवं."*
*भाग ३: धक्का तंत्र
– आकड्यांतून उमटणारी माणुसकीची नाळ*
"तुम्ही जेव्हा ₹/किमी मोजता, तेव्हा लक्षात ठेवा – ती रक्कम केवळ मेटलची किंमत नाही. ती आहे आशा, ती आहे विश्वास."
मंदार
सर थेट मनाला भिडतात:
"132 kV साठी जे तुम्ही tower estimate करता, त्यामागं एका शेतकऱ्याचं पिक फुलवण्याचं स्वप्न असतं. 400 kV सबस्टेशनसाठी जे earth mat design करता, त्यामुळं कुठंतरी एक तंत्रज्ञ सुरक्षित घरी जातो."
ते
थांबतात, सभागृहात गूढ
शांतता पसरते. मग ते म्हणतात –
*"आपला प्रत्येक अंदाज,अंदाज पत्रक , प्रत्येक एलएफआर (LFR म्हणजे Layout for Review. वीज प्रकल्पांत, उपकेंद्र, वीजवाहिनी (Transmission Line) किंवा तत्सम कामांसाठी प्राथमिक आराखडा तयार केला जातो, ज्याला LFR म्हणतात) .., प्रत्येक लांबी, प्रत्येक स्कीम – कुणाच्यातरी जगण्याशी जोडलेली असते."*
*भाग ४: प्रेरणादायी
आवाहन – अंदाज पत्रका वर सही म्हणजे केवळ साईन नाही, तर ती शहरांच्या , गावांच्या उजेडावरची सही*
सत्राच्या अखेरीस, मंदार सरांचं बोलणं अधिक खोलवर जाऊ लागतं:
*“तुम्ही तयार करता ते estimate म्हणजे केवळ एक आकड्यांचा दस्तऐवज नाही – तो आहे निर्णयाचा पाया. DPR, वित्त मंजुरी, निविदा प्रक्रिया – सगळं यावर उभं असतं.”*
“पण त्या कागदाच्या खोल गाभ्यात असतो 'विश्वास' – की ह्या रेषांमुळे महाराष्ट्र उजळणार आहे. जेव्हा पुढच्यावेळी एखाद्या अंदाज पत्रका वर सही कराल, तेव्हा विसरू नका – त्या सहीखाली महाराष्ट्राचा उजेड सामावलेला आहे.”
*कथा समाप्त... पण
प्रेरणा सुरूच राहते*
मंचावर
टाळ्यांचा गजर उसळतो. नवोदित अभियंते डोळ्यांत चमक घेऊन उठतात.
मंदार सरांची एक गोष्ट त्यांच्या मनावर कोरली जाते:
“ *आता अंदाज
पत्रक म्हणजे केवळ कागद व कागदा वरील आकडे
राहिले नाहीत – ते झाले आहेत उजेडाचे बीज. दिशा दाखवणारे, ऊर्जा निर्माण करणारे, आणि लाखो आयुष्यांमध्ये आशा फुलवणारे!”*
कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा