मंगळवार, १० जून, २०२५

🌿 *कथा शीर्षक: * शाश्वत वीजतेज – CSR ची सामाजिक ऊर्जा* (Corporate Social Responsibility- CSR)

 *महापारेषणसारखी कंपनी CSR द्वारे केवळ सामाजिक बांधिलकी निभावत नाही, ती समाजासाठी सजीव ऊर्जा बनून उभी राहते.*

*“जेव्हा वीज फक्त दिवा पेटवत नाही, तर मन उजळवते… तेव्हाच ती CSR होते.”*                                                                             

*🌿 *कथा शीर्षक: * शाश्वत वीजतेज – CSR ची सामाजिक ऊर्जा*                                                                                                                                                              ✍️ *लेखन*- सुनिलदत्त कुलकर्णी, कार्यकारी अभियंता, महापारेषण जेजुरी.                                                                               

🌟 *प्रस्तावना* :

त्या दिवशी आयआयएम नागपूरच्या व्यासपीठावर एक अनोखी स्फूर्ती नांदत होती , हर्षदा  मॅडम, AGM (HR, Corporate Office),  बोलत होत्या CSR (कॉर्पोरेट सोशल रेस्पॉन्सिबिलिटी ) वर – पण केवळ एक योजनेप्रमाणे नव्हे... तर एक सामाजिक विद्युतप्रवाह म्हणून. जशी वीज ट्रान्सफॉर्मरद्वारे प्रवाहित होते, तशीच CSR ही समाजमनाच्या खोल कप्प्यांमध्ये आशेची, सन्मानाची आणि विकासाची ऊर्जा पुरवत असते.


🔶 *प्रकरण १: “२ टक्के – पण मनापासून”*

                                                                                    "CSR म्हणजे काय?" – या साध्या पण खोल प्रश्नाने त्या सुरुवात करतात.

*“भारतीय कंपनी कायद्यानुसार नफ्याच्या किमान २% सामाजिक कार्यासाठी खर्च करणे बंधनकारक आहे. पण महापारेषणसारख्या कंपनी साठी  ही जबाबदारी नसून ती एक आत्मिक कर्तव्य आहे.”*

२०१५ पासून महापारेषणने CSR धोरण कार्यान्वित केले. २०२१ मध्ये त्यात सुधारणा करत, मुलींच्या शिक्षणापासून आदिवासी भागांच्या विद्युतीकरणापर्यंत हजारो प्रकल्प उभारले. CSR इथे एक टक्केवारी नसून समाजासाठी वाहिलेलं मन आहे.

🏗️ *प्रकरण २: ‘CSR’ची रचना – जबाबदारीची ऊर्जा शृंखला*

                                                                                     मॅडमनी CSR ला एक सुसंगत आणि पारदर्शक यंत्रणेच्या चौकटीत उभं केलं:

🔹 CSR समिती – CMD, वित्त संचालक, स्वतंत्र संचालक, प्रकल्प प्रमुख

🔹 CSR कार्य समिती – HR, लेखा,  जनसंपर्क अधिकारी

🔹 झोनल मुख्य अभियंते – CSR चे मैदानी दूत, जे ग्रामीण भागांमध्ये दिवा लावत नाहीत, तर भविष्य उजळवत असतात.

ही रचना म्हणजे CSR ची  ट्रान्समिशन सिस्टिम – केंद्रातून सुरू होणारी आणि शेवटच्या गावापर्यंत पोहोचणारी.

💠 *प्रकरण ३: सामाजिक ऊर्जा – जिथे गरज, तिथे महापारेषण*

CSR ही योजना नसून, ती माणसांच्या डोळ्यात आशेचा दीप पेटवणारी कृती आहे:

🟢 *शिक्षण* – मुलींसाठी निवासी शाळा, स्कॉलरशिप, रोजगाराभिमुख प्रशिक्षण

🟢 *आरोग्य* – मोबाइल वैद्यकीय युनिट्स, आरोग्य तपासण्या, एड्स जनजागृती

🟢 *सक्षमीकरण* – महिला बचत गट, आदिवासी आणि वंचित घटकांसाठी उपक्रम

🟢 *अंतर्गत सुविधा* – विद्युतीकरण, स्वच्छता गृह, सामुदायिक सभागृह

*या प्रकल्पांमधून केवळ वीज नाही, तर आत्मसन्मान, शिक्षण आणि आरोग्याच्या शक्यता प्रवाहित होतात.*

📢 *प्रकरण ४: CSR – केवळ ‘ब्रँड’ नव्हे, तर निष्ठेची अभिव्यक्ती*                                                                                                                                                                         *“CSR म्हणजे जाहिरातींचा फलक नाही. ना ती केवळ प्रतिष्ठेची गोष्ट आहे. CSR हे सामाजिक जबाबदारीचे निखळ प्रतिबिंब आहे,” मॅडम ठामपणे सांगतात.                                                                                                           *CSR चा वापर कर्मचाऱ्यांसाठी लाभ किंवा कोणत्याही राजकीय देणगीसाठी करता येत नाही – ती एक विश्वासार्हता आहे, जे वीजेइतकी पारदर्शक असावी लागते.*


*📁 प्रकरण ५: दस्तऐवज, काटेकोरपणा आणि   परीणामकारकता                                                                                                                                             🔹 अंमलबजावणीचे ३ मार्ग – थेट संस्था, नोंदणीकृत एजन्सी किंवा सामूहिक CSR

🔹 दस्तऐवजांची आवश्यकता – प्रकल्पाचा तपशील, नोंदणी प्रमाणपत्र, आर्थिक अहवाल

🔹 Unspent CSR Account – निधी वापर न झाल्यास ३० दिवसांत स्वतंत्र CSR खात्यात वर्ग करणे बंधनकारक

मॅडम म्हणतात, *“शिस्त म्हणजे विकासाची गारंटी – CSR मध्ये ती अत्यावश्यक आहे.”*

*💖 प्रकरण ६: “तुम्हीच CSR आहात”*

                                                                                    कार्यक्रमाच्या शेवटी एक तरुण प्रशिक्षणार्थी म्हणाली, “मॅडम, CSR समजलं… *पण ‘महापारेषण’चा सामाजिक चेहरा पहिल्यांदाच अनुभवला.”*

त्यावर मॅडम शांतपणे उत्तर देतात:

*“जेव्हा एखादा अभियंता अंधारात असलेल्या गावात वीज नेतो, तेव्हा तो केवळ तांत्रिक सेवा देत नाही… तो समाजाला दिशा देतो. तो स्वतःच CSR असतो.”*


🔚 *समारोप: CSR – Corporate Spirit with a Heart                                                                                                                                                                 *महापारेषणसारखी कंपनी CSR द्वारे केवळ सामाजिक बांधिलकी निभावत नाही, ती समाजासाठी सजीव ऊर्जा बनून उभी राहते.*


*“जेव्हा वीज फक्त दिवा पेटवत नाही, तर मन उजळवते… तेव्हाच ती CSR होते.”* 


#CSRWithSoul 🔌 | #PowerWithPurpose 🌱 | #MahatranscoCares ⚡

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा

चला, जागरूकतेला कृतीची जोड देऊया…

  चला, जागरूकतेला कृतीची जोड देऊया… ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, वाळूज  विद्युत व्यवस्था सुरळीत चालत असताना आपल्या कामाची फारशी चर्चा होत नाही. दि...