रविवार, २५ मे, २०२५

🌟 *कथा शीर्षक: "तारांपलीकडचं स्वप्न – मनीष सरांची प्रेरणा"*(EHV Line Erection & Commissioning)

*Commissioning म्हणजे केवळ लाईन चार्ज करणं नव्हे, ती असते संपूर्ण यंत्रणेची तपासणी आणि आत्मविश्वासाची परीक्षा.*                                                                                                                                   *🌟 कथा शीर्षक: "तारांपलीकडचं स्वप्न – मनीष सरांची प्रेरणा"*(EHV Line Erection & Commissioning)

*(अनुभव, अडचणी आणि आत्म्याशी बोलणारी शिकवण)*

✍️ *लेखन*- सुनिलदत्त कुलकर्णी, कार्यकारी अभियंता, महापारेषण जेजुरी.  
                                                                                    🌅 *प्रस्तावना* – शांततेत उजळलेलं एक सकाळचं सत्र
आयआयएम नागपूरच्या त्या सकाळच्या सत्राला एक वेगळीच जाणीव होती. प्रशिक्षण हॉल शांत होता, पण हवेत उत्सुकतेची चुळबुळ होती. कारण आज सत्राला येणार होते – मनीष सर.

मनीष सर व्यासपीठावर आले, त्यांची नजर त्या साऱ्या तरुणांवर स्थिरावली, आणि त्यांनी अत्यंत शांत स्वरात म्हटलं

*"EHV लाईन म्हणजे फक्त विद्युत वहन नाही… ती एका गावाची आशा, एका अभियंत्याची श्रद्धा आणि एका टीमचं सामूहिक स्वप्न असतं."*

*आणि तिथून सुरू झाला एक असा प्रवास… जो केवळ सवयीचं कार्य नव्हतं – तो होता आत्म्याशी संवाद साधणारा एका अभियंत्याचा जीवनपाठ.*

🏞️ *प्रकरण १: “एका गावाची आस – आणि 400 kV ची सुरुवात”*

ही गोष्ट आहे 'चंदनगाव' या छोट्याशा पण महत्त्वाकांक्षी गावाची.विजेचा भार वाढत होता, नवे उद्योग आकार घेत होते – पण वीजपुरवठा मात्र अपुरा!

महापारेषणनं ठरवलं – इथे 400 kV ची लाईन यायलाच हवी. मंजुरी मिळाली. मार्ग निश्‍चित झाला. कागदांवर गोष्टी पूर्ण वाटत होत्या… पण खरी परीक्षा तिथूनच सुरू झाली.

मनीष सरांचं पथक सज्ज झालं होतं – डोंगरदऱ्या, खाचखळगे, शेतं, आणि गावकऱ्यांचा विश्वास घेऊन त्यांनी उचलली होती तारांपलीकडची जबाबदारी.

🛠️ *प्रकरण २: “Erection चा प्रवास”*

*EHV लाईन उभी करणं म्हणजे एक मोठं युद्ध – नियोजन, सहकार्य, आणि चिकाटीचा कस लागणारं.*

त्यातले टप्पे:
Tower Spotting आणि Alignment Survey
Stub Setting आणि Foundation Work
Tower Erection
Stringing, Sag-Tension
Earth Wire, OPGW आणि Testing

सर सांगतात,

"Tower No. 78 ला excavation करताना अचानक एक प्राचीन शिळा आड आली. JCB मशीन थांबली. डोंगर कापून मार्ग करावा लागला. संध्याकाळ उलटली, पण आमची  टीम रात्री ११ पर्यंत काम करत होती. दुसऱ्या दिवशी tower उभा राहिला – अगदी डौलात.

*तो क्षण म्हणजे आमच्या श्रमांचा साक्षात वीजोत्सव होता."*

*तांत्रिक बाबींच्या त्या चक्रात मानवी भावना मिसळल्या होत्या – थकवा होता, पण त्याहून मोठा होता दृढनिश्चय.*

⚡ *प्रकरण ३: “Commissioning – शेवट नाही, सुरुवात!”*

*Commissioning म्हणजे केवळ लाईन चार्ज करणं नव्हे, ती असते संपूर्ण यंत्रणेची तपासणी आणि आत्मविश्वासाची परीक्षा.*

त्यात येतात:
IR Test
Tower Footing Resistance Test
PT, CVT, CT Testing
Relay Coordination
Line Charging

सर सांगतात:

"एक प्रशिक्षणार्थी protection panel मध्ये neutral CT उलट जोडून बसला. Charging साठी तयारी सुरु होती – एवढ्यात अलार्म वाजला! Fault Trip झाला. पण त्याने शांतपणे fault trace केला , आणि अवघ्या दोन तासांत सिस्टीम पुन्हा उभी केली. त्याच्यासाठी ती एक ‘पहिली मोठी शाळा’ ठरली."

*चुकांमधून शिकणं हेच इंजिनिअरिंगचं खऱ्या अर्थानं शिक्षण असतं.*

🌠 *प्रकरण ४: “अर्जुनसारखी दृष्टि – एका केस स्टडीची गाथा”*

MIHAN प्रकल्पासाठी 132 kV लाईन Commissioning प्रकरण – केवळ तांत्रिक नव्हे, तर रणनीती आणि संयम यांची कसोटी.

वनविभागाची परवानगी उशिरा मिळाली
Tower No. 54 – काळी मऊ माती, म्हणून micropile technique
Stringing दिवशी वारा 42 किमी/तास – emergency anchoring
Commissioning रोजी feeder trip – कारण? CVT ला  earthing  केलेलं नव्हतं!

सर म्हणाले –

*"Commissioning म्हणजे विजयाचा टोक नव्हे, तर मानवी प्रयास आणि यंत्रणांच्या एकात्मतेचं प्रकट रूप आहे."*

*तंत्रज्ञानासोबत माणूस जोडला जातो, तेव्हाच लाईन "ऊर्जावाहक" बनते.*

❤️ *समारोप* – *"मनातली लाईन पूर्ण होणं ही खरी उर्जा आहे"*

सर शेवटी म्हणाले:

*"तुम्ही tower उभा करता, पण त्यामागे उभं राहतं लोकांचं जीवन. एक tower म्हणजे फक्त पोल नव्हे – तो एखाद्या गावाचं भविष्य उभं करतो."*

*"EHV लाईन म्हणजे तुमच्या कष्टांची रेषा, तुमच्या स्वप्नांची दिशा आणि तुमच्या आत्म्याशी संवाद करणारा प्रवास आहे."*

🌟 अंतिम संदेश:

*“इंजिनिअर नाही, तर ऊर्जा-दूत बना!”*

*"जसं तुमचं काम मोठं होतं, तसं तुमचा  दृष्टिकोनही मोठा व्हायला हवा.*

*एक अभियंता म्हणून नव्हे – तर उजेड देणारा एक ‘ऊर्जा-दूत’ म्हणून जगायला शिका!"*

ही कथा फक्त एका लाईनची नाही, ही आहे एका *विजेच्या नाळेशी जोडलेल्या माणसांच्या श्रद्धेची, निष्ठेची, आणि प्रेरणादायी प्रवासाची.*

*कारण शेवटी, ‘ऊर्जा’ ही केवळ वाहून न्यायची नसते – ती माणसांच्या आयुष्यात "प्रकाशमान आशा" म्हणून पोहोचवायची असते!* 💡⚡🌾

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा

चला, जागरूकतेला कृतीची जोड देऊया…

  चला, जागरूकतेला कृतीची जोड देऊया… ✍️ सुनिलदत्त कुलकर्णी, वाळूज  विद्युत व्यवस्था सुरळीत चालत असताना आपल्या कामाची फारशी चर्चा होत नाही. दि...