ऊर्जामंत्र

शनिवार, ७ जून, २०२५

🛤️ कथा शीर्षक: “पायवाट उजेडाची: अनंत सरांचा जमीन ते जनतेच्या मनापर्यंतचा प्रवास” (ROW)

*“ROW म्हणजे Right of Way नव्हे, तर Right to Win the Way of Hearts,”*

*"जमीन घेताना तिचा इतिहास वाचा, आणि भविष्य लिहायचं असेल तर संवाद साधा."*
*सर्वात मोठं तंत्रज्ञान म्हणजे मन जिंकणं.”*
🛤️ *कथा शीर्षक: “पायवाट उजेडाची: अनंत सरांचा जमीन ते जनतेच्या मनापर्यंतचा प्रवास”*

✍️ *लेखन*- सुनिलदत्त कुलकर्णी, कार्यकारी अभियंता, महापारेषण जेजुरी.
*🌅 प्रास्ताविक: प्रेरणेची सुरुवात*

आयआयएम नागपूरचे सभागृह. भरगच्च हॉल, समोर बसलेले महापारेषणचे नवोदित अभियंते. व्यासपीठावर अनंत सर. चेहऱ्यावर शांत भासणारा आत्मविश्वास, आणि डोळ्यात अनुभवाने झळकणारा प्रकाश.

*"आज मी तुम्हाला जमिनीबद्दल शिकवणार नाही... तर तिच्या भावविश्वाबद्दल सांगणार आहे," असं सर बोलले आणि सगळ्या सभागृहात निःशब्द शांतता पसरली.*

*🧭 प्रकरण १: ‘जमीन’ – केवळ भूखंड नव्हे, तर भावना*
तेव्हा 400 kV वीजवाहिनी एका दुर्गम भागातून न्यायची होती. नकाशावर वीज वाहिनी रेषा सोपी वाटली, पण प्रत्यक्षात ती एका शेतकऱ्याच्या आयुष्याच्या मधून जात होती. *तिथं अडथळा नव्हता, तर अविश्वास होता.*

अनंत सर हसत म्हणाले,
“ *तुम्हाला जमिनीचे प्रकार माहीत असतील – खाजगी, सरकारी, वन – पण जमिनीच्या हृदयाचे प्रकार ओळखता का? काही जमीन वडिलोपार्जित असते, काही पिढ्यांच्या श्रमांची साक्ष देते, काही आठवणींचं मंदिर असते.”*

तेव्हा त्यांनी शेतकऱ्यांशी संवाद साधला. समोर बसून, जमिनीला हात लावून म्हणाले,

*“ही वीज केवळ शहरी खांबांवर जाईल असं वाटतंय, पण तिचं मूळ इथं या मातीत आहे. तुम्हीच प्रकाशदाता आहात.”*

*शब्दांमधली ती जादू होती – आणि तिथे मार्ग तयार झाला.*

*⚖️ प्रकरण २: कायद्याच्या चौकटीतून संवेदनशीलतेचा प्रकाश*
सरांनी प्रशिक्षणार्थ्यांना हातात *कायद्याच्या पुस्तकांच्या* प्रती दिल्या:

📜 *Indian Telegraph Act, 1885*
📜 *Electricity Act, 2003*
📜 *Land Acquisition Act, 2013*
📜 *Forest Conservation Act, 1980*

*"हे कायदे फक्त अधिकार देत नाहीत, ते जबाबदारीही लादतात,"* ते स्पष्ट म्हणाले.
*"जमीन घेताना तिचा इतिहास वाचा, आणि भविष्य लिहायचं असेल तर संवाद साधा."*

त्यांनी CEA चे मार्गदर्शक तत्त्व, वन विभागाचे क्लीयरन्स, जिल्हाधिकाऱ्यांशी समन्वय याबद्दल सखोल मार्गदर्शन केलं.
पण ते म्हणाले, *“या सर्वात मोठं तंत्रज्ञान म्हणजे मन जिंकणं.”*

🌳 *प्रकरण ३: जंगलातला उजेड*
एका गावात ट्रान्समिशन टॉवर उभारण्याचा प्रस्ताव होता. गाव जंगलालगत होतं. लोकांचा विरोध तीव्र होता.

अनंत सर एकटेच गावात पोहोचले. सभा बोलावली. चहा घेतला. कुणालाही न घाबरवता, एक साधा विचार मांडला:

*“तुमचं झाड कापलं जाणार नाही. पण त्याच्या मुळातून शहरात उजेड पोहोचेल – तो तुमच्याच योगदानामुळे.”*

तेव्हा GIS आधारित रूट प्लानिंग दाखवलं. ड्रोनद्वारे मार्गाचा अभ्यास केला. मोबदल्याच्या पद्धती स्पष्ट केल्या.

दोन दिवसांत गावकऱ्यांनी मंजुरी दिली *– आणि जंगलाच्या कुशीतून एक नवीन वीजमार्ग निर्माण झाला.*

🛤️ *प्रकरण ४: पायवाट नव्हे, भविष्याचा राजमार्ग*
*“ROW म्हणजे Right of Way नव्हे, तर Right to Win the Way of Hearts,”* सरांचं वाक्य अजूनही डोक्यात घुमतं.

*“कोर्टात केस आली, तर कायदेशीर कागदपत्रं तयार ठेवा. पण प्रत्यक्षात नागरिकांचा विश्वास हेच खरे दस्तऐवज असतात.”*

त्यांनी सांगितलं, की AutoCAD, Satellite Imagery, Drone Mapping, Compensation Simulation या साऱ्या गोष्टी उपयुक्त आहेत.

पण त्यांनी ठामपणे सांगितलं – *“त्यातून केवळ ‘मार्ग’ मिळतो. पण लोकांच्या मनात ‘रस्ता’ तयार करायचा असेल, तर मन जिंकायला शिका.”*

🔚 समारोप: *ज्यांनी वाट निर्माण केली…*

शेवटच्या दिवशी सर म्हणाले:

*“एक अभियंता तो, जो मार्ग काढतो.*
*पण महान अभियंता तो, जो तयार मार्गावरही लोकांना विश्वासाने चालायला शिकवतो.”*

तेव्हा सभागृहात शांततेचा एक अर्थपूर्ण क्षण पसरला.

🌟 *शिकवण (Takeaways):*

*जमिनीचा आदर करा – तिचं मूल्य केवळ रुपये–पैशांत नाही, तर माणसांच्या आठवणीत आहे.*

*कायदेशीर दस्तऐवज ठाम ठेवा – कायदा कधीच दुर्लक्षित करत नाही.*

*संवाद हा सेतू आहे – लोकांशी बोला, त्यांना समजून घ्या.*

*तंत्रज्ञान वापरा, पण माणुसकी सोडू नका.*

✨ *उपसंहार:*

*“पायवाट उजेडाची” ही अनंत सरांसारख्या अभियंत्यांच्या कार्याची गाथा आहे* – *जिथं प्रकल्प केवळ पूर्ण होत नाहीत, ते मान्य होतात. आणि प्रत्येक उजेडाच्या मागे, कुणाच्या तरी मातीतून आलेला तो पहिला टॉवर उभा असतो... जो नकाशावर एक बिंदू असतो, पण जनतेच्या मनात – एक विश्वास!*

शुक्रवार, ६ जून, २०२५

📚 कथा शीर्षक: "नियमांचा दीपस्तंभ – योगेश सर आणि MERC च्या शिकवणीचा प्रवास" (MERC)

*“नियम म्हणजे बंधन नव्हे, ते मार्गदर्शक प्रकाशस्तंभ आहेत.*

*जो अभियंता MERC च्या नियमांना समजतो, त्याची वाटचाल फक्त अभियंत्या पर्यंतच मर्यादित राहत नाही – तो भविष्यात धोरणकर्ताही बनतो.”*
  *तांत्रिक समज आणि नियमांचं भान हे एकत्र आलं तरच कुशल अभियंता घडतो.”*
                                                                                   *“MERC म्हणजे वीज विश्वातलं तटस्थ न्यायमंदिर. ही संस्था दरवर्षी वीज वहन दर (टॅरिफ) ठरवते. या दरावर आपल्या MSETCL सारख्या कंपनीची आर्थिक घडी अवलंबून असते.*
📚 *कथा शीर्षक: "नियमांचा दीपस्तंभ – योगेश सर आणि MERC च्या शिकवणीचा प्रवास"*

✍️ *लेखन*- सुनिलदत्त कुलकर्णी, कार्यकारी अभियंता, महापारेषण जेजुरी
*🌅 प्रस्तावना:*

आयआयएम नागपूरच्या एका भरगच्च सभागृहात वातावरणात एक वेगळीच उत्सुकता दरवळत होती. नवोदित सहाय्यक अभियंते आपल्या कारकिर्दीच्या सुरुवातीच्या टप्प्यावर होते—विचारांच्या वादळात, ज्ञानाच्या शोधात. त्यांच्यात एक आगळी जिज्ञासा होती, एक झपाटलेपण होतं.

तेवढ्यात हळूच दरवाजा उघडला आणि सभागृहात पाऊल टाकलं प्रशिक्षक योगेश सरांनी. चेहरा शांत, वाणी स्पष्ट. त्यांच्या अस्तित्वात अनुभवाचं गारूड होतं आणि शिकवणीच्या प्रत्येक वाक्यात अनुशासनाचं गमक.
*आजचा विषय—MERC: नियमांचं गुंतागुंतीचं जंगल की भविष्याला दिशा दाखवणारा दीपस्तंभ?*

🏛️ *प्रकरण १: MERC – एक नियामक संस्था की विद्युत विश्वाचं न्यायालय?*
योगेश सरांनी विषयाची सुरुवात एका सोप्या पण प्रभावी प्रश्नाने केली *“आपल्या आयुष्यात प्रत्येक गोष्ट नियमांवर चालते, मग ती घराची शिस्त असो की कार्यालयातील व्यवहार. वीज क्षेत्रात, हे नियम ठरवते MERC – महाराष्ट्र इलेक्ट्रिसिटी रेग्युलेटरी कमिशन.”*

ते म्हणाले, *“MERC म्हणजे वीज विश्वातलं तटस्थ न्यायमंदिर. ही संस्था दरवर्षी वीज वहन दर (टॅरिफ) ठरवते. या दरावर आपल्या MSETCL सारख्या कंपनीची आर्थिक घडी अवलंबून असते.*
*टॅरिफ कमी मिळाला तर प्रकल्प रखडतात. आणि जर चुकीचा खर्च दाखवला, तर MERC कडून दंड ठरलेलाच असतो. नियमांची किमया इथेच आहे – ते सांभाळले तर विकास, आणि विसरले तर विनाश.”*

⚖️ *प्रकरण २: नियमांचं बंधन की शिस्तीचं वरदान?*
योगेश सरांनी SOP म्हणजे *Standards of Performance* विषयी एक गोष्ट सांगितली:

“एका गावात वीज गेली. MERC चं SOP सांगतं की, १२ तासांच्या आत वीज परत यायला हवी. पण वीज आली १८ तासांनी.
ग्राहकाने तक्रार केली आणि कंपनीला दंड भरावा लागला.”

त्या प्रसंगातून त्यांनी शिकवलं,
*“नियमांचं पालन म्हणजे केवळ कागदावरचा व्यवहार नव्हे—तो ग्राहकाच्या अपेक्षांचा आदर आहे, तो तुमच्या कंपनीच्या प्रतिष्ठेचा सन्मान आहे.*
*जसं एखादं यंत्र काळजीपूर्वक सांभाळल्यास दीर्घकाळ टिकतं, तसंच नियम पाळल्यास यंत्रणा स्थिर राहते.”*

🔁 *प्रकरण ३: Open Access, RPO आणि Smart Grid चा युगप्रवास*
“ *Open Access* म्हणजे मोठ्या ग्राहकांना स्वतंत्रपणे वीज पुरवठादार निवडण्याचं स्वातंत्र्य.
RPO – म्हणजे *Renewable Purchase Obligation* , म्हणजे नवीकरणीय ऊर्जेचा ठराविक टक्का वापरणं बंधनकारक.”

ते पुढं म्हणाले,
*“या गोष्टी MERC ठरवतं, म्हणून regulatory compliance ही काही निव्वळ कागदपत्रांची पूर्तता नाही.*
*ती भविष्यातील पर्यावरणीय जबाबदारी आहे, ऊर्जा सुरक्षिततेची शपथ आहे.*
*जसं मोबाइल फोनमध्ये अपडेट वेळेवर न केल्यास अ‍ॅप्स नीट चालत नाहीत, तसंच यंत्रणांमध्ये नियमांचं पालन नसेल, तर सेवा कोलमडते.”*

🗂️ *प्रकरण ४: प्रकरणांच्या फाईली आणि भविष्याचा आरसा*
सरांनी सांगितलं,
*“टॅरिफ पेटिशन MERC कडे वेळेत सादर न केल्यास, ट्रू-अप आणि रिअलायझेशनमध्ये तफावत निर्माण होते.*
*Compliance रिपोर्ट्स म्हणजे संस्थेच्या पारदर्शकतेचं आरसाच.”*

ते म्हणाले *“तुम्ही जसं तुमच्या कामाचं प्रॉपर डॉक्युमेंटेशन ठेवता , तसंच यंत्रणांमध्ये प्रत्येक टप्प्याचं पुराव्यासहित स्पष्टीकरण असणं गरजेचं असतं.*
*‘Follow-up’ हा केवळ ऑफिसचा नियम नाही, तो भविष्यात तुमचं ठाम उत्तर देण्याचं सामर्थ्य आहे.”*

📚 *प्रकरण ५: प्रकरणांचं आकलन आणि नियामक समन्वय*
*“एका केस स्टडीत MERC चा आदेश आला—220 kV स्टेशनला लोड फ्लो विश्लेषण न करता मंजूरी देणं चुकीचं होतं.*
*त्यामुळे MSETCL ला स्पष्टीकरण द्यावं लागलं.”*

सरांनी त्यातून सांगितलं, *“MoP (Ministry of Power), CEA (Central Electricity Authority), MERC आणि Utility – यांच्यातील समन्वय म्हणजे एका Symphony Orchestra प्रमाणे आहे.*
*एक लय नसेल तर सगळं सूर बेसूर होतो.*
*तांत्रिक समज आणि नियमांचं भान हे एकत्र आलं तरच कुशल अभियंता घडतो.”*

🔚 *समारोप:*
प्रशिक्षणाच्या अखेरीस योगेश सरांनी सांगितलं:

*“नियम म्हणजे बंधन नव्हे, ते मार्गदर्शक प्रकाशस्तंभ आहेत.*
*जो अभियंता MERC च्या नियमांना समजतो, त्याची वाटचाल फक्त अभियंत्या पर्यंतच मर्यादित राहत नाही – तो भविष्यात धोरणकर्ताही बनतो.”*

*🌟 कथा शिकवण:*
*MERC म्हणजे नियमांची चौकट नव्हे, ती विश्वासाची चौकीदारी आहे.*

*SOP, RPO, टॅरिफ, ओपन ऍक्सेस – या संज्ञा म्हणजे प्रशासकीय शस्त्रं आहेत.*

*नियमांचं पालन म्हणजे पारदर्शक प्रशासनाला दिलेली ग्वाही.*

*आधुनिक अभियांत्रिकीमध्ये तांत्रिक कुशलतेइतकंच नियामक शहाणपणही महत्त्वाचं आहे.*

*या कथेनं प्रत्येक नवोदित अभियंत्याच्या मनात MERC हे केवळ नियमांचं पुस्तक नाही, तर ऊर्जा विश्वाचा नैतिक आणि प्रशासनिक मार्गदर्शक म्हणून स्थान मिळवलं.*

गुरुवार, ५ जून, २०२५

महापारेषण गीताचे रसग्रहण (MSETCL)

*“महापारेषण”च्या गौरवशाली 20व्या वर्धापन दिनानिमित्त*

*सर्व अधिकारी, अभियंते, कर्मचारी व सहकाऱ्यांना मन:पूर्वक शुभेच्छा!*

*महापारेषण गीत*

प्रकाशपुष्पे उधळीत आले, महाराष्ट्राचे हे तर भूषण।
दिशादिशातुन घोष निनादे, 'महापारेषण महापारेषण ।।' धृ ।।

आकाशगामी उंच मनोरे,
तेजाचे जणू सैनिक सारे ।
अहोरात्र ते तत्पर करीती, प्रकाश-साम्राज्याचे रक्षण ।।१!!

निनादते तारातुन अविरत ।
उर्जेचे संजीवक संगीत ।
उच्चदाब वाहीन्या निर्मिती, धरतीवरती जणू नंदनवन ।।२!!

सौदामिनी ही प्रकाश-ज्योती।
प्रखर तियेची लखलख दीप्ती।
आकाश-कन्या येई भूवर, घेऊनी शीतल रूप सुलक्षण ।।३!!

या देवीची किमया न्यारी ।
तिच्या प्रसादे सुख ये दारी ।
उद्योगाची फिरती चक्रे, फुले शिवारी हिरवे जीवन ।।४!!

उपकेंद्र जणु उपासनास्थळ ।
कर्तव्यच जणु पूजा सोज्वळ ।
'ग्राहक' आमुचा देव तयाला, प्रसन्न करण्या वेचू क्षणक्षण ।।५!!

*मुकुंदराज पं.कुलकर्णी*

(सेवानिवृत्त कार्य. अभियंता महापारेषण, बार्शी) (मोबा ९७६७१०९५१५)

*महापारेषण गीताचे रसग्रहण*

‘महापारेषण गीत’ हे केवळ एक गाणे नाही, तर ऊर्जा क्षेत्रात कार्यरत असलेल्या प्रत्येक कर्मचाऱ्याच्या आत्म्यातून उमटलेली तेजस्वी आरती आहे. हे गीत महाराष्ट्र राज्य विद्युत पारेषण कंपनीच्या कार्याचा जयघोष करत, कर्मचाऱ्यांच्या तपश्चर्येचे, कर्तव्यपरायणतेचे आणि सामाजिक बांधिलकीचे मनोहर चित्र उभे करते.

*गीताची सुरुवातच प्रकाशाच्या प्रतीकातून होते –*
“प्रकाशपुष्पे उधळीत आले,
महाराष्ट्राचे हे तर भूषण।”
या ओळी महाराष्ट्र राज्य विद्युत पारेषण कंपनीच्या कार्याचे गौरवगान करतात. या कंपनीने संपूर्ण महाराष्ट्राला विद्युत-प्रकाश देऊन प्रगतीच्या दिशेने नेण्याचे महत्त्वाचे कार्य पार पाडले आहे.

*ऊर्जा-सैनिकांची कर्तव्यपरायणता :*
येथे पारेषण क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांना तेजाचे (ऊर्जेचे) सैनिक म्हणत त्यांच्या अहोरात्र, अविरत सेवा कार्याची स्तुती केली आहे. त्यांच्या कार्यामुळेच संपूर्ण समाज प्रकाशमय राहतो आणि सुरक्षितही.

*तारातून वाहणारे संजीवक संगीत :*
“निनादते तारातून अविरत,
उर्जेचे संजीवक संगीत…”
विद्युत वाहिन्या म्हणजे केवळ तांत्रिक रचना नाहीत, तर त्या संजीवनी संगीतासारख्या अखंड ऊर्जा देणाऱ्या आहेत, असे विलक्षण सौंदर्यदृष्टीने येथे वर्णन केले आहे. त्या उर्जेच्या धारा मानवी जीवनात नंदनवन फुलवतात.

*प्रकाश-ज्योतीचे सौंदर्यमय रूप :*
“सौदामिनी ही प्रकाश-ज्योती,
प्रखर तियेची लक्षलक्ष दीप्ती…”

सौदामिनी म्हणजे वीज; ती केवळ ऊर्जा नाही, तर सौंदर्य, समृद्धी आणि शांतीचं प्रतीक आहे. तिच्या रूपात सौंदर्य आहे, आणि तिच्या कृपेने जीवनात समृद्धी नांदते.

*देवतेसमान ऊर्जा आणि तिचे वरदान :*
“या देवीची किमया न्यारी,
तिच्या प्रसादे सुख ये दारी…”
या ओळींमध्ये विद्युत शक्तीला देवीचे रूप दिले आहे. तिच्या कृपेने उद्योगधंदे चालतात, शेती फुलते, आणि समाज प्रगत होतो. हे केवळ वैज्ञानिक यश नसून, श्रद्धेचेही प्रतीक आहे.

*कर्तव्याशी निष्ठा आणि ग्राहकसेवेचे व्रत :*
“कर्तव्यच जणु पूजा सोज्वळ,
‘ग्राहक’ आमुचा देव तयाला …”
इथे विद्युत कर्मचाऱ्यांनी आपल्या कामाला पूजेचे स्वरूप दिले आहे. ग्राहक म्हणजेच देव, ही भावना अत्यंत उच्च मनोभूमी दर्शवते. कार्य हेच साधना आणि ग्राहकसेवा हेच परम ध्येय मानणाऱ्या मनांची ही अभिव्यक्ती आहे.

*उपसंहार :*
या गीतात नुसती स्तुती नाही, तर एका सेवाभावी, राष्ट्रउभारणीला वाहिलेल्या मानसिकतेचे दर्शन आहे. यामध्ये मराठी भाषेचा गोडवा, संस्कृतीची सुसंस्कारित जाणीव आणि राष्ट्रसेवेचे उदात्त दर्शन घडते.

*मुकुंदराज कुलकर्णी यांनी अतिशय हृदयस्पर्शी आणि ओजस्वी शब्दांत हे गीत रचले असून, हे गीत महापारेषणच्या कर्मचाऱ्यांसाठी अभिमान आणि प्रेरणेचा स्रोत बनले आहे.*

अशी ही प्रकाशयात्रा, जिच्या पावलांनी महाराष्ट्र उजळला आहे –
तीच आमची ‘महापारेषण’ – *तेजाची, सेवाभावाची आणि कर्तव्यनिष्ठेची गाथा!*

सुनिलदत्त कुलकर्णी,
कार्यकारी अभियंता,
४०० केव्ही ग्रहण केंद्र जेजुरी

⚖️ कथा शीर्षक: "कायद्याचा दीपस्तंभ – पोपट खंदारे सर आणि वीज कायद्याची शिदोरी" (Electricity Act 2003 & CEA Regulations)

*"कायदा भीती घालण्यासाठी नाही – तो विश्वास निर्माण करण्यासाठी आहे."*

*“CEA ला वेळेवर अहवाल न देणं हे केवळ कायद्याचं उल्लंघन नसून, ग्रीड सुरक्षा यंत्रणेचा विश्वासघात आहे.”*

⚖️ *कथा शीर्षक: "कायद्याचा दीपस्तंभ – पोपट खंदारे सर आणि वीज कायद्याची शिदोरी"*

✍️ *लेखन*- सुनिलदत्त कुलकर्णी, कार्यकारी अभियंता, महापारेषण जेजुरी.

🌟 *प्रस्तावना* :

नागपूरच्या आयआयएमच्या भव्य सभागृहात ताज्या दमाचे सहाय्यक अभियंते एकाग्रतेने समोर पाहत होते. मंचावर होते एक आगळेवेगळे व्यक्तिमत्त्व — *पोपट खंदारे सर, महाराष्ट्र विद्युत नियामक मंडळाचे उपसंचालक*, शिस्तप्रिय वक्ता आणि कायद्याच्या नोंदीतून प्रेरणेची ज्योत पेटवणारे दीपस्तंभ.

आजचा विषय – *Electricity Act 2003 व CEA Regulations*

– जे काहींना कोरडे आणि गुंतागुंतीचे वाटणारे. पण सरांनी हा विषय एका वेगळ्याच धाटणीने उलगडला – गोष्टीरूप, भावस्पर्शी, आणि अंतर्मनाला भिडणारा.

⚖️ *प्रकरण १: कायद्याची कहाणी – वीज क्षेत्रातल्या नवक्रांतीची सुरूवात*

“पूर्वी, वीज निर्मिती, वहन आणि वितरण हे सगळं एकाच संस्थेकडे – महाराष्ट्र राज्य विद्युत मंडळाकडे (MSEB) – होतं,”

सर सुरुवात करतात.

“पण अशी रचना पारदर्शक नव्हती. जबाबदारी कुणाची, यात स्पष्टपणा नव्हता.

मग आला – Electricity Act, 2003 – एक क्रांती, एक नवा आराखडा."

या कायद्याने वीज क्षेत्राला दिल्या तीन क्रांतिकारी गोष्टी:

निर्मितीचं स्वातंत्र्य *(Generation delicensed)* – कोणीही वीज निर्मिती करू शकतो.

*Open Access* – ज्या ग्राहकाला जिथून हवी तिथून वीज घेण्याचं स्वातंत्र्य.

*प्रणालीतील एकत्रीकरण* – निर्मिती, वहन, वितरण यांच्यात स्पष्ट समन्वय आणि उत्तरदायित्व.

एवढं सांगून सर थांबले आणि म्हणाले,

“काही जण म्हणतात, वीज क्षेत्राचे त्रिभाजन झाले – MSEB चे GENCO, TRANSCO, DISCOM असे तुकडे झाले... मग ‘ *एकत्रीकरण* ’ कुठे?”

त्यावर त्यांनी अगदी सोपं उदाहरण दिलं –

“तुमच्या मोबाईलमध्ये वेगवेगळे अ‍ॅप्स असतात – कॉलिंग, मेसेज, ब्राऊझिंग – वेगळे कार्य, पण एकच नेटवर्क वापरून.

तसंच – *वीज क्षेत्रातही संस्थात्मक विभाजन (GENCO, TRANSCO, DISCOM) झालं, पण सगळी प्रणाली कायद्याच्या चौकटीत एकमेकांशी संलग्न आणि उत्तरदायित्वपूर्ण झाली – हेच आहे वास्तविक एकत्रीकरण!”*

सरांनी हसत विचारलं, *"आपण सगळे ट्रान्समिशन क्षेत्रात आहोत, मग कायदा आपल्याला काय सांगतो?"*

उत्तर स्पष्ट होतं –

*"ट्रान्समिशन युटिलिटीला परवाना लागतो. ओपन ॲक्सेससाठी MERC कडे अर्ज करावा लागतो."*

हे समजावून सांगताना, सरांनी कायद्याच्या शब्दांना जीवन दिलं.

🧩 *प्रकरण २: कायद्यातील काही रत्नमाणिके*

*Captive Generation* – एखाद्या उद्योगाने स्वतःसाठी वीज निर्माण केली, तर कमीत कमी 26% भांडवली गुंतवणूक आणि 51% वापर स्वतःचाच असला पाहिजे.

*Electricity Trading* – वीज ही आता मालसामानासारखी ट्रेड होऊ शकते. त्यासाठी स्वतंत्र परवाना आवश्यक.

*Penalty Provisions* – कायद्याचं उल्लंघन केल्यास ₹1 लाखांपर्यंत दंड, आणि गंभीर प्रकरणात शिक्षा सुद्धा.

हे ऐकून तर अनेकांच्या कपाळावर घामच फुटला . पण सरांनी हसतच समजावलं –

*"कायदा भीती घालण्यासाठी नाही – तो विश्वास निर्माण करण्यासाठी आहे."*

🏗️ *प्रकरण ३: CEA – भारतीय वीज व्यवस्थेचा तांत्रिक पाया

*"कायद्याचं धोरण तयार करतं केंद्र, पण त्याचा तांत्रिक कणा म्हणजे CEA – Central Electricity Authority* ," सर ठामपणे सांगतात.

*CEA चं कार्य:*

भारतभर वीज संबंधित तांत्रिक मानके ठरवणे.

वीज सिस्टीमची सुरक्षितता, गुणवत्ता आणि कार्यक्षमतेवर देखरेख ठेवणे.

*महत्त्वाचे नियम:*

Grid Connectivity Standards: कोणतीही नवीन यंत्रणा ग्रिडला जोडायची तर CEA चे निकष पूर्ण हवेत.

Safety Regulations: PPE, Earthing, CT/PT, Isolation, Arc Protection याबाबतचे स्पष्ट नियम.

Operation & Maintenance Standards: SOPs, IR (Insulation Resistance), BDV (Breakdown Voltage), आणि इतर चाचण्या वेळेवर होणं गरजेचं.

*तांत्रिक जबाबदारी म्हणजे केवळ रिपोर्ट लिहिणं नाही – ती असते ऊर्जा सुरक्षेचा पहारेकरी बनण्याची साक्ष!*

📝 *प्रकरण ४: अहवाल, अनुपालन आणि अभियंत्याची जबाबदारी*

सरांनी ठामपणे सांगितलं:

*Fault Incidences, Relay Tripping, Transformer Loading, Voltage Profile, Harmonics – या सर्व बाबींचे नियमित अहवाल देणे हे जबाबदारीचं प्रतीक आहे.*

*सरांचा मंत्र:*

*"Field Engineer ने आपली CEA Compliance Checklist नेहमी अपडेट ठेवली पाहिजे."*

*ही सूची म्हणजे कामाचं आरसपानी.*

🌟 *प्रकरण ५: विद्युत कायद्याचं भविष्य आणि अभियंत्याची भूमिका*

शेवटी सर म्हणाले –

*“अभियंता म्हणजे केवळ वायर जोडणारा माणूस नव्हे – तो कायद्याचं पालन करणारा, यंत्रणांचं रक्षण करणारा एक ‘दीपस्तंभ’ असतो.”*

*2021–2023 मधील दुरुस्त्या:*

Renewable Integration

Smart Meters & Demand Side Management

डिजिटल अनुपालनाची दिशा

*"कायद्याचे हे सर्व बदल अभियंत्याला अधिक सक्षम, उत्तरदायी आणि बदलाला सामोरे जाणारा बनवतात."*

✅ *शिकवण:*

*Electricity Act 2003* – हे वीज क्षेत्राचं संविधान आहे.

*CEA Regulations* – हे त्यातली व्यवहार्य अंमलबजावणी करणारी यंत्रणा आहे.

आणि *तुम्ही अभियंते – या यंत्रणांचं रक्षण करणारे दीपस्तंभ आहात*

🔚 *समारोप* :

*त्या दिवशी सरांनी फक्त कायदा शिकवला नाही – त्यांनी दृष्टी दिली.*

*अंधारातील वीज व्यवस्था उजळवणारा एक दीपस्तंभ कसा घडतो – हे त्यांनी दाखवलं.*

*“कायद्यानुसार आणि शिस्तबद्धतेनं काम करणारा अभियंता अंधारात कधीच हरवत नाही – तो स्वतः दीपस्तंभ बनतो!”*

*तर... तयार आहात का? या दीपस्तंभाच्या वाटेवर चालायला?*

*आपल्या हातात आहे प्रकाश देणारी मशाल — आणि त्या मशालीचं इंधन म्हणजे ज्ञान, कायदा आणि शिस्त.*

*#MSETCL #ElectricityAct2003 #CEARegulations #विद्युतसैनिक #प्रेरणाकथा ⚡* 📘

बुधवार, ४ जून, २०२५

👩‍💼 कथा शीर्षक: "मौनातून सुरक्षेकडे – विशाखा मार्गदर्शक तत्वांची उजळणी" (Vishakha Guidelines)

विशाखा मार्गदर्शक तत्वं, २०१३ चा कायदा, आणि महापारेषणची जागरूक रचना – हे सर्व सांगतात की...

"जेव्हा मौन बोलतं, तेव्हा न्याय ऐकतो. आणि जेव्हा संस्था ऐकते, तेव्हा परिवर्तन घडतं."

🌼 कथा शीर्षक: "मौनातून सुरक्षेकडे – विशाखा मार्गदर्शक तत्वांची उजळणी"

✍️ लेखन- सुनिलदत्त कुलकर्णी, कार्यकारी अभियंता, महापारेषण जेजुरी 🌅 प्रस्तावना: त्या सकाळी आयआयएम नागपूरच्या वातानुकूलित सभागृहात एक वेगळीच शांतता होती. गारवा होता, पण विषय गंभीर होता. मंचावर उभ्या होत्या मंजूषा मॅडम – MSETCL मधील AGM HR – डोळ्यात ठामपणा, आणि आवाजात मायेची ऊब. त्यांच्या शब्दांत होते " सन्मानाने काम करण्याचा अधिकार" – हा केवळ सल्ला नव्हे, तर प्रत्येक कर्मचाऱ्याचा मूलभूत हक्क आहे, याची जाणीव करून देणारे विचार.

🔹 प्रकरण १: भंवरी देवी – मौन तोडणाऱ्या स्त्रीची निर्भय कहाणी

"सुरुवात एका आक्रोशाने झाली… आणि त्यानेच एक युगपरिवर्तन घडवले."

मॅडमने एका शांत आवाजात पण खोल जाणीव करून देणाऱ्या शैलीत भंवरी देवीची गोष्ट सांगितली –

राजस्थानातील एक साधी कार्यकर्ती, पण ध्येयासाठी लढणारी. तिच्यावर झालेल्या अत्याचाराने तिचं मौन मोडलं, आणि देशाच्या न्यायप्रणालीला जागं केलं.

ती एकटी उभी राहिली, पण तिच्या पाठिशी उभा राहिला देश. त्यातून जन्माला आली – विशाखा याचिका .

जिच्या आधारे भारतात प्रथमच कामाच्या ठिकाणी लैंगिक छळाविरुद्ध न्यायालयीन मार्गदर्शक तत्वं तयार झाली.

⚖️ प्रकरण २: विशाखा मार्गदर्शक तत्वं – एक न्यायिक क्रांती

सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट सांगितलं –

"कामाच्या ठिकाणी लैंगिक छळ ही संविधानात दिलेल्या मूलभूत हक्कांची पायमल्ली आहे."

मॅडम म्हणाल्या, "हे फक्त तक्रारीसाठीच नाही, तर प्रत्यक्ष बदल घडवण्यासाठीचं माध्यम आहे."

🔸 लैंगिक छळाची व्याख्या:

शारीरिक, शाब्दिक किंवा इतर कोणत्याही स्वरूपातील अवांछित वर्तन – जे व्यक्तीच्या अस्मितेला ठेच पोहोचवते.

🔸 जबाबदारी ठरवली नियोक्त्यांवर:

प्रत्येक कार्यालयात Internal Complaints Committee (ICC) अनिवार्य केली.

🏛️ प्रकरण ३: १९९७ ते २०१३ – मौनातून कायद्याकडे

विशाखा मार्गदर्शक तत्वांपासून सुरू झालेला प्रवास २०१३ मध्ये "लैंगिक छळ (प्रतिबंध, प्रतिषेध व निवारण) कायदा" या ठोस कायद्यात रूपांतरित झाला.

मॅडम म्हणाल्या –

"हा केवळ कायदा नाही, तो स्त्रीच्या आत्मसन्मानाचं संरक्षण कवच आहे."

हा कायदा केवळ महिलांसाठी नाही, तर एकूणच कार्यसंस्कृती शुद्ध करण्यासाठी आहे – जेथे आदर हे मूल्य, आणि सुरक्षा हे बंधनकारक तत्त्व आहे.

🏢 प्रकरण ४: महापारेषणमधील कृतीशील अंमलबजावणी

"महापारेषणने केवळ समित्या स्थापन केल्या नाहीत – तर संवेदनशीलतेचा संस्कार रुजवला आहे."

🔹 SR No. 85(V) अंतर्गत शिस्तभंग प्रक्रियेत लैंगिक छळाचे स्पष्ट उल्लेख.

🔹 प्रत्येक कार्यालयात प्रबोधन करणारे पोस्टर्स, स्वमूल्यांकन फॉर्म्स, आणि प्रशिक्षण कार्यक्रम.

🔹 संवादकौशल्यांचा समावेश – शाब्दिक, अशाब्दिक आणि भावनिक संवाद.

कामाच्या ठिकाणी सृजनशीलता तिथेच उमलते, जिथे असुरक्षिततेला थारा नसतो – हेच महापारेषणने दाखवून दिलं.

🎯 समारोप – दिशा नव्या वाऱ्यांची

मॅडमच्या अखेरच्या शब्दांनी सभागृहात शांततेची, पण आश्वासक लाट उसळली –

"कामाचं ठिकाण हे केवळ ऊर्जा वाहून नेण्याचं नव्हे, तर आदर वाहून नेण्याचं स्थान असावं लागतं."

(टीप: ही कथा केवळ नियमांचं सांगोपांग विवेचन नसून, एका जबाबदार कार्यसंस्कृतीच्या निर्मितीची प्रेरणादायक झलक आहे.) 🌟 #FromSilenceToSafety #MahatranscoCares #EmpoweredWorkplace ⚡🌸👩‍💼

☀️ *कथा शीर्षक: "विजेचा वारसा – नवचेतनेची जुळवाजुळव" (Empowering Grid –Illuminating Minds)

*“डेटा हा नव्या काळातील वीजवाहक आहे, आणि तुम्ही आहात त्या प्रवाहाचे चालक!”*

*कथा शीर्षक: "विजेचा वारसा – नवचेतनेची जुळवाजुळव"*

(प्रेरणा कथा: श्री. शशांक जेवळीकर सरांचे IIM नागपूर येथील मार्गदर्शनावर आधारित)

*Empowering Grid- Illuminating Minds*

From Electricity to Energy Transition

*Electricity, Energy & You*

✍️ लेखन- सुनिलदत्त कुलकर्णी, कार्यकारी अभियंता, महापारेषण जेजुरी

🌅 *प्रस्तावना : दृष्टीचा उजेड

ती सकाळ काहीशी वेगळीच होती. IIM नागपूरच्या *सभागृहात केवळ ट्यूबलाईट्सचा प्रकाश नव्हता, तर होता विचारांचा उजेड* . मंचावर येताच, महाराष्ट्र स्टेट लोड डिस्पॅच सेंटरचे कार्यकारी संचालक श्री. शशांक जेवळीकर सर यांनी उपस्थित नवोदित अभियंत्यांना एका विलक्षण प्रवासावर नेलं—

*भूतकाळातील वीज शोधापासून भविष्याच्या स्मार्ट ग्रीडपर्यंत!*

त्यांच्या शब्दांमध्ये वीज फक्त तांत्रिक विषय राहिला नाही; तो झाला जीवनाचा श्वास!

⚡ *प्रकरण १: *अंबरपासून अल्टरनेटरपर्यंत – विजेची सुरुवात *"कधी विचार केला आहे का, वीजेचा उगम एका अंबरच्या तुकड्यातून झाला होता?"*

सरांनी विचारलेल्या या प्रश्नाने सगळं सभागृह जणू एका वेगळ्याच जगात पोहोचलं.

*अंबर – म्हणजे ग्रीक भाषेतील "इलेक्ट्रॉन" – ज्यातून संज्ञा 'Electricity' आली. सरांनी गॅल्वानीच्या बेडूक प्रयोगापासून फॅराडेच्या इंडक्शनपर्यंतची वैज्ञानिक वाटचाल उलगडून दाखवली.*

*"जेव्हा टेस्ला आणि वेस्टिंगहाऊस यांनी AC प्रणाली विकसित केली, तेव्हा वीज एक प्रयोग राहिली नाही—ती बनली एक क्रांती!"*

या प्रकरणातून समजलं, की *विज्ञानाचा पाया ठेवला जातो केवळ प्रयोगातून नव्हे, तर दूरदृष्टीतून.*

🌐 *प्रकरण २: 'वन नेशन – वन फ्रिक्वेन्सी' – एकसंधतेची विद्युत कहाणी*

“भारताने पाच प्रादेशिक ग्रीड एकत्र करून २०१३ मध्ये *‘वन नेशन – वन ग्रिड’* साकार केलं ,”

सर सांगत होते, आणि नवोदित अभियंत्यांचे डोळे विस्फारले गेले.

*"आज आपली स्थापित क्षमता ४७२ GW आहे, आणि आपण सगळे ५०.० Hz वर चालतो—ही केवळ तांत्रिक कामगिरी नव्हे, तर राष्ट्रीय ऐक्याची कहाणी आहे."*

*उत्तर भारतात उजळणारे दिवे, पूर्वेकडून प्रवाहित होणाऱ्या विजेच्या रूपात, एकात्मतेचा प्रवाह बनतात* – हे ऐकताना प्रत्येकाला वीज ही संकल्पना नव्याने कळली.

*☀️ प्रकरण ३: ऊर्जा संक्रमण – एक नवीन सुर्योदय*

" *ही केवळ विजेची नव्हे, तर आपल्या भविष्यातील संधींची गोष्ट आहे,"*

सरांनी स्पष्टपणे सांगितलं.

*"सौर, वारा आणि हायड्रोजन – हे केवळ पर्याय नाहीत, ते भविष्याचे स्तंभ आहेत."*

*सरांनी स्पष्ट केलं की २०२९ पर्यंत भारताची ५१% उर्जा क्षमता नवीकरणीय स्रोतांवर आधारित असेल *"या संक्रमणात आपण फक्त अभियंते नाही, तर परिवर्तनाचे वाहक आहोत."*

ही वाक्यं ऐकून प्रत्येकाच्या छातीत अभिमानाने वीज चमकली!

🧠 *प्रकरण ४: स्मार्ट ग्रीड – ऊर्जेला बुद्धिमत्तेचा हातभार

*Smart Grids = Energy + Intelligence*

FACTS, HVDC, STATCOM, BESS, Microgrids… *हे शब्द आता परीक्षेचे विषय नव्हते, तर उद्याच्या देशाच्या रचनेचे पाया होते.*

*“डेटा हा नव्या काळातील वीजवाहक आहे,”*

सर म्हणाले. *“आणि तुम्ही आहात त्या प्रवाहाचे चालक!”*

*वीज हा जरी फिजिकल फ्लो असला, तरी त्याचं चालणं आज डिजिटल मस्तिष्कावर अवलंबून आहे.*

*🧩 प्रकरण ५: ऊर्जा संक्रमणातील १० कार्यक्षम आव्हानं – संधींची यादी*

Active Distribution Systems

HVDC चा अधिकाधिक वापर

ऊर्जा संचयनाचे आधुनिक तंत्रज्ञान

Smart metering आणि Big Data analysis

Protection system सुधारणा

Grid Planning मधील सुधारणा

Undergrounding व Infrastructure modernisation

System Stability व Forecasting

Electricity Market Awareness

Operator चा कौशल्य विकास

*"ही आव्हानं नाहीत – हीच तुमची पुढील संधी आहे, हीच तुमच्या कामगिरीची व्याख्या आहे!"*

प्रत्येक मुद्दा एक ध्येय, एक प्रेरणा!

⚙️ *प्रकरण ६: ग्रिड योद्ध्यांचं सबलीकरण – अभियंत्याचे नवविधान

*"तुम्ही केवळ fault-clearing इंजिनिअर नाही,"* सर म्हणाले, *"तुम्ही आहात ऊर्जा व्यवस्थापक!"*

Real-time Visibility, Adaptive Controls, DER Integration — *ही केवळ सिस्टमची गरज नाही; ती उद्याच्या अभियंत्याची जबाबदारी आहे.*

*“भविष्यातील अभियंता हा तांत्रिक कारागीर नसून, डेटा-समजणारा निर्णयकर्ता असतो, जो समाजात ऊर्जा साक्षरता पसरवतो.”*

🎯 *समारोप: उद्याच्या उजेडाचे रक्षणकर्ते*

शेवटी सर्व नवोदित अभियंते टाळ्यांच्या गजरात उभे राहिले. पण त्या आवाजाच्या आत, त्यांच्या मनात एका नवदृष्टीचा झरा वाहत होता…

*"आपण फक्त ट्रान्सफॉर्मर चालवणारे अभियंते नाही, तर समाजाचे ट्रान्सफॉर्मर आहोत!"*

सरांनी केवळ मार्गदर्शन केलं नाही, तर *नवचेतनेची एक विजेची ज्योत पेटवली!*

*विद्युत क्रांती ही केवळ तंत्रज्ञानाची कथा नाही, ती मानवी इच्छाशक्तीची, नवोन्मेषाची आणि जबाबदारीची यशोगाथा आहे.*

*महाराष्ट्राचे हे अभियंते—ते केवळ ग्रीड चालवत नाहीत, ते भविष्य घडवतात!* *त्या दिवशी अनेक नवीन सहाय्यक अभियंते केवळ शिकले नाहीत, तर एका मिशनचा भाग झाले – ‘Empowering Grid – Illuminating Minds – Transforming for Energy Transition’.*

*ही कथा नाही, ही आहे एक सुरुवात.*

#GridToGlory ⚡ #TransformingIndiaThroughPower

#MSETCLInduction

#SmartGrids

#WeAreTheChange …

मंगळवार, ३ जून, २०२५

🔋 कथा शीर्षक: विद्युतप्रवाहामागील शांत नायक – बॅटऱ्या आणि चार्जर्सची गोष्ट (Battery & Charger)

*"जर बॅटरी वेळेवर तपासली नाही, तर ती संकटाच्या क्षणी तुम्हाला साथ देईल का?"*

🔋 *कथा शीर्षक: विद्युतप्रवाहामागील शांत नायक – बॅटऱ्या आणि चार्जर्सची गोष्ट*

(प्रेरणादायी कथन : अभियंता प्रशिक्षक भारत सर यांच्या प्रशिक्षण सत्रावर आधारित)

✍️ *लेखन*- सुनिलदत्त कुलकर्णी, कार्यकारी अभियंता, महापारेषण जेजुरी
आयआयएम नागपूरच्या शांतशुभ्र प्रशिक्षण कक्षात त्या दिवशी काहीतरी वेगळं घडत होतं. उत्सुकतेनं भरलेल्या चेहऱ्यांनी सभागृह फुललं होतं. आज वर्गात आले होते भारत सर – महापारेषणमधील एक अभियंता आणि प्रेरणादायी प्रशिक्षक, ज्यांची शिकवण्याची शैली म्हणजे ज्ञान आणि अनुभवाचं सुंदर संमीलन.

*विषय होता – "EHV सबस्टेशनमधील बॅटऱ्या आणि चार्जर्स".*

ऐकायला तांत्रिक वाटणारा विषय, पण भारत सरांनी तो असा काही सादर केला की प्रत्येक जण त्या विषयाशी भावनिकदृष्ट्याही जोडला गेला.

*📖 वर्गाची सुरूवात – एक प्रश्न आणि एक क्षण*

सरांनी माईक हातात घेतला आणि पहिल्याच क्षणी एक प्रश्न उपस्थित केला –

*"तुम्हाला असं वाटतं का, की सबस्टेशन अंधारात जाईल जर बाहेरची वीज बंद झाली तर?"*

वर्गात शांतता. काहींनी मान हलवली, काहींनी विचारात डोळे मिटले.

सर स्मित करत पुढे म्हणाले –

*"होय! पण त्या अंधारात प्रकाशाची ठिणगी पेटवणारा एक शांत हिरो असतो – Battery Bank! जेव्हा सगळं बंद पडतं, तेव्हा बॅटरी चं संयमित हृदय सबस्टेशनचा श्वास चालू ठेवतं."*

🔋 *बॅटरी सिस्टिम – सबस्टेशनच्या नसांमधून वाहणारी शांत ऊर्जा*

सरांनी हळुवारपणे सांगितलं –

*"बॅटरी सिस्टिम म्हणजे एक शांतपणे कार्यरत असलेलं अंत:करण. जे Control Room, Relay Panel, SAS आणि Breaker Operating Mechanism यांना अखंड आणि स्थिर DC ऊर्जा पुरवत असते – 220V DC किंवा 110V DC."*

कधीकधी आपण आपल्या आयुष्यातही अशीच एक ‘बॅटरी बँक’ निर्माण करतो – *अनुभव, शिस्त, आणि संयम यांचा संगम.*

जेव्हा अडथळे येतात, तेव्हा आपले बॅकअप आपल्याला मार्ग दाखवतात.

*📌 बॅटरींचे प्रकार – काळानुसार बदलणारी शक्ती*

Lead Acid – Tubular आणि Flat Plate
VRLA – Valve Regulated Lead Acid
Lithium-ion – नवा प्रवाह, नवी ऊर्जा

या सगळ्या प्रकारांप्रमाणे, *आपलं जीवनही विविध "ऊर्जा-स्रोतां"वर चालतं – अनुभव, प्रेरणा, आणि तणावप्रतिकार.*

⚡ *चार्जर – बॅटरीचा श्वास, विश्वासाचा आधार*

*"बॅटरी म्हणजे शरीर, पण चार्जर म्हणजे तिचा श्वास. जर चार्जरने योग्य व्होल्टेज आणि करंट पुरवलं नाही, तर बॅटरी हळूहळू मरते..."*

*– सरांच्या शब्दांनी वर्ग स्तब्ध झाला.*

*आयुष्यातसुद्धा आपणही 'चार्जर' शोधतो – योग्य मार्गदर्शन, प्रेरणा, आणि योग्य वेळेला मिळणारी ऊर्जा!*

*चार्जरचे प्रकार:*

Float cum Boost Charger
Dual Mode Automatic Charger
Smart Charger (Display & Alarms सहित)

*🛠️ प्रणाली कार्यपद्धती – तांत्रिक सौंदर्याचं जिवंत चित्रण*

सरांनी फळ्यावर एक सोपं पण सुंदर चित्र काढलं:

AC Input ➡ Charger ➡ DCDB ➡ Load (Relay/Breaker/SCADA)
⬇
Battery Bank

*"Float mode बॅटरी सदैव चार्ज ठेवतो, तर Boost mode गरजेनुसार ती वेगाने सावरतो"*

*ही प्रणाली म्हणजे संयम आणि तत्परतेचा उत्तम समतोल – जो प्रत्येक व्यावसायिकाने आत्मसात करावा.*

🧪 *Testing & Monitoring – विश्वासार्हतेचा पाया*

सरांनी एक साधा पण खोल प्रश्न विचारला –

*"जर बॅटरी वेळेवर तपासली नाही, तर ती संकटाच्या क्षणी तुम्हाला साथ देईल का?"*

*बरोबर! म्हणूनच विश्‍वास फक्त उपकरणांवर नाही – आपल्या शिस्तीवरही असतो.*

नियमित तपासण्या:

Specific Gravity
Cell Voltage
End Cell Voltage
Charger Output
Inter-cell Connections

🔥 *भारत सरांची आठवण – संयम आणि शिस्तीची विजयगाथा*

"2018 मध्ये एका EHV सबस्टेशनमध्ये अचानक संपूर्ण वीजपुरवठा खंडित झाला… पण Relay आणि SAS खणखणीत कार्यरत! का? कारण बॅटऱी जुनी होती, पण दर महिन्याला मी स्वतः प्रत्येक टेस्ट घेत होतो…"

*"त्या दिवशी मी शिकलो – विश्वास हा फक्त यंत्रांवर नसतो, तर आपल्या शिस्तबद्ध सेवाभावावर असतो!"*

📚 *Case Study – बॅटरी म्हणजे अखेरचा आधार*
*कधी कधी UPS आणि DG system असतानाही सिस्टम फेल होतात – तेव्हा फक्त बॅटरी बँकच आपल्या पाठीशी उभी राहते.*

*"Power system मध्ये redundancy म्हणजेच खऱ्या अर्थाने ‘सांभाळणारा हात’ आहे."*

*जसंच की जीवनात आपली मूल्यं आणि नीती धोरणं संकटांच्या काळात आपल्याला टिकवून ठेवतात.*

*📌 शेवटचे शब्द – अभियंता म्हणून आपली खरी भूमिका*

भारत सर शेवटी म्हणाले –

*"तुमचं काम फक्त DC supply देणं नाही… तुमचं काम आहे विश्वास जागवणं! जेव्हा सगळं थांबतं, तेव्हा तुमची यंत्रणा चालू असावी… यालाच म्हणतात इंजिनिअरिंग!"*

*🎓 प्रशिक्षणार्थ्यांचं मनोगत*

"आज आम्ही फक्त बॅटरी नाही पाहिली…

*आज आम्ही शांतपणे कार्य करणाऱ्या प्रणालींची जबाबदारी, शिस्त, आणि विश्वास या बाबी समजून घेतल्या "*

ही होती भारत सरांची कथा. जे शब्दांनी नाही तर आपल्या शिस्तबद्ध आचरणातून शिकवतात…

*बॅटऱ्या आणि चार्जर्स- संपूर्ण विद्युत प्रणालीला अखंड श्वास देतात – म्हणूनच ते आहेत विद्युतप्रवाहामागील शांत तेजस्वी नायक!* ⚡🔋